Eğitimin Paralı Hale Getirilmesine Karşı Avrupa Üniversiteleri Direniyor

Kasım ve Aralık ayları son yıllarda Avrupa’da görülen en büyük öğrenci protestolarına sahne oluyor. Eğitimin paralı hale getirilmesi, bütçeden eğitime ayrılan paylarda yapılan büyük kesintilere karşı Avrupa’nın dört bir yanında her kampus eylem alanı, her caddeyse direnişin merkezi haline getiriliyor. Dünya Ticaret Örgütü (WTO) üyesi ülkeler tarafından 1994 yılında imzalanan Genel Ticari Hizmetler Anlaşması (GATS) çerçevesinde Avrupa ülkeleri hükümetlerince üniversiteleri sermayeye entegre etmek ve paralı hale getirmek amacıyla hazırlanan reform programlarına karşı İngiltere, Almanya, Fransa, Belçika, İrlanda, İtalya, Çek Cumhuriyeti ve daha birçok Avrupa ülkesinde üniversite öğrencileri, öğretim elemanlarının ve halkın da katılımıyla binlerce kişilik gösteriler, boykotlar ve yürüyüşler düzenliyor.

Fransa’da hükümetin çıkarmak istediği neoliberal eğitim politikalarını istemeyen öğrencilerin isyanı sokaklarda, fakültelerde yankılanıyor.18 Kasım’da Rennes Üniversitesinde alınan grev ve boykot kararına 90 üniversite daha katıldı. Grevler yürüyüşlerle destekleniyor. En son 27 Kasım’da başta Paris olmak üzere Fransa’nın birçok şehrinde yürüyen öğrenci sayısı 21 bine ulaştı. Yapılan reformlarlar arasında lisans ve lisansüstü programlarda, 3. sınıftan 5’e, 5. sınıftan 8’e geçmek için özel ara sınavlarla eleme usulü getirilmesi de var. Böylece, üniversite diploması ulusal statüden çıkarılmış, her üniversitenin değeri kendi program ve akademik düzeyine göre nitelendirilmiş olacak yani reformla üniversiteler arası hireyarşi oluşurken, öte yandan zengin ve yoksul üniversiteler arasındaki eşitsizlik büyüyecek. Fransa‘daki öğrenciler kazanılmış haklarının gasbına izin vermeyeceklerini ve reform tartışmaları son bulana kadar boykot ve eylemlere devam edeceklerini açıkladılar.

İtalya’da üniversitelilerin alehinde hazırlanan finansal yasalara ve barınma ihtiyaçlarının karşılanmasındaki eksikliklere yönelik çeşitli kampanyalar düzenleniyor. Bunlardan biri öğrencilere sunulan barınma imkanlarının güven vermediğini göstermek için sokaklara çadır kamplar kurmak oldu. İrlanda’da harçlarda yapılan artışlara karşı Dublin’de protesto gösterileri düzenlendi. Belçika-Bürüksel’de 19 Kasım’da 12.000 kişinin katılımıyla üniversite çalışanlarının maaşlarının artırılması ve alt gelir gruplarından daha fazla kişinin üniversite eğitimi alabilmesi için bir eylem yapıldı. İngiltere’de hükümetin hayata geçirmeye çalıştığı yüksek katkı payı tasarısına karşı 26 Ekim’de 30.000 öğrenci tarafından bir gösteri düzenlendi. Kasım ve Aralık aylarında da tasarıya karşı öğrenciler çeşitli etkinlikler düzenlemeye devam ediyor. Çek Cumhuriyeti’nde 2004 bütçesinden eğitime ayrılan payın yüksek öğretimin ihtiyaçlarını karşılaması açısından yetersiz olması nedeniyle yüzlerce öğrencinin katılımıyla gösteriler düzenlendi.

Uygulamaya koyulmaya çalışılan yüksek öğretimde reform programlarına karşı en yoğun tepkiler ise Almanya’daki üniversitelerden geliyor. Alman hükümeti 2004 ve 2005’de 50 milyon euro’luk kesintiler, 2009’da ise 75 milyon euro’ya varan kesintiler yapılacağını açıklayınca protestolar başladı. Planlanan bu bütçe kesintilerine ve Alman yüksek öğretimine getirilmeye çalışılan katkı paylarına karşı Almanya’nın birçok büyük kentinde Kasım ayının başından itibaren onbinlerce kişinin katılımıyla büyük gösteriler düzenlendi. Berlin şehir yönetiminin eğitimde reform planlarına karşı Berlin’de 100.000 den fazla öğrenci ve profesör boykotta. Berlin Teknoloji Üniversitesi’nde (BTÜ) Kasım’ın ilk günlerinde başlayan ve Humboldt Ünivesitesi ve Free University’ninde katılmasıyla genişleyen boykot ve protesto gösterilerinin diğer şehirleri de etkilemesi sonucu Frankfurt, GieBen ve Hannover’da da boykotlar başladı.

Kamuoyunun dikkatini eğitimde yapılmaya çalışılan reformlara çekmek amacıyla BTÜ’de dersler ve seminerler üniversitenin dışına, halka açık yerlere taşındı. 8 Kasım’da Frakfurt sehir yönetimi başka Roland Koch’un etrafını saran 3.000 öğrenci, uygulanmak istenen programları protesto etmek amacıyla başkanın saatlerce bir yere gitmesine izin vermediler. 12 Kasım’da yine Roland Koch’un etrafını saran 1.500 öğrenci benzer bir eylem gerçekleştirdi. Yine 12 Kasım’da 22.000 öğrencinin katılımıyla Hannover’da bir gösteri düzenlendi. Berlin üniversitelerinden yüzlerce öğrenci 25 Kasım günü bilimden sorumlu Senatör Thomas Flierl’in ofisini bir günlüğüne işgal etti. 26 Kasım günü ise iktidardaki Demokratik Sosyalizm Partisi’nin merkez binası öğrenciler tarafından işgal edildi. Berlin’in en önemli trafik noktalarından olan Ernst-Reuter Meydanı’nın BTÜ’li öğrenciler tarafından trafiğe kapatılmasıyla renklenen gösteriler 27 Kasım günü 20.000’i aşkın öğrencinin katılımıyla düzenlenen yürüyüşle kitlesel bir hal aldı. Avrupa ülkelerinde gösteriler büyüyerek sürüyor.

Emperyalistler ve işbirlikçi hükümetlerin birçok çevre sömürge ülkede uyguladığı eğitimde reform programlarını, merkez kapitalist ülkelerde hayata geçirmek pek kolay olmayacağa benziyor.

Üniversitelilerin dünya genelinde sürdürdükleri direnişler, herkese eşit ve parasız eğitim hakkı sağlanana dek durmayacak.